मोदी सरकारने नुकताच (४ सप्टेंबर २०२५ रोजी) Goods and Services Tax (GST) मध्ये मोठा बदल मंजूर केला आहे—हा निर्णय खास फेस्टिव्हल सीझनच्या पार्श्वभूमीवर घेतलेला आणि २२ सप्टेंबर २०२५ (नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी) पासून प्रभावी होणार आहे.
काय बदलले?
GST स्लॅब आता फक्त तीन स्तरांचा – 0%, 5%, 18%, आणि 40% हे नवीन स्वरूप स्वीकारण्यात आले आहे. पारंपारिक चार स्लॅब (5%, 12%, 18%, 28%) आता संपुष्टात आले आहेत.
स्वस्त झालेले (खरेदीदारांसाठी ‘विनर्स’)
दैनिक उपयोगातील वस्तू (GST 0% किंवा 5%)
GST 0% (मुक्त):
UHT (Ultra‑High‑Temperature) दूध, पनीर, सर्व प्रकारचे भारतीय ब्रेड (रोटी, पराठा इ.)
३३ जीवनरक्षक औषधे (life-saving medicines)
GST 5%:
दैनंदिन उपयोगातील वस्तू: टूथपेस्ट, शँपू, साबण, हेअर ऑइल, टूथब्रश, टेबलवेअर, किचनवेअर
अन्नपदार्थ: स्नॅक्स, बटर, घी, चॉकलेट, namkeen, पास्ता, कॉर्नफ्लेक्स, सॉस इत्यादी
हेल्थकेअर साधने: स्पेक्टॅकल्स, ग्लासेस, डायग्नोस्टिक किट्स
हस्तकला, मार्बल, ग्रेनाइट, मनमेड फायबर आणि यार्न यासारख्या श्रमप्रधान वस्तू
बीज, उर्वरक, कृषी यंत्रसामग्री, सार्वजनिक वाहतूक वाहन (विक्रीवर), सौर ऊर्जाद्रव्ये इत्यादी
बीमा (सर्व वैयक्तिक जीवन आणि आरोग्य विमा) – पूर्णपणे GST मुक्त
दुर्गम किंवा महाग वस्तू (GST 18%)
मोठ्या स्क्रीनचे टीव्ही (32 इंच以上), एसी, डिशवॉशर, फ्रिज, वॉशिंग मशीन इत्यादी
सिमित क्षमता कमी असलेली वाहने: लहान कार, मोटारसायकल (≤350 cc), तीनचाकी, बसेस, ट्रक्स, ऑटो पार्ट्स
सिमेंट, बांधकाम सामग्री
कपडे, फुटवियर (₹2,500 पेक्षा जास्त दराचे) – GST आता 18% झाला आहे (पूर्वी 12%)
महाग झालेले (लक्सरी & ‘सिन’ वस्तू) – GST 40%
हिंसात्मक / व्यसनजन्य उत्पादने: पानमसाला, तंबाखू, सिगारेट्स, बिडीज, गुटक्खा, स्वीटेड ड्रिंक्स, carbonated beverages इत्यादी
महाग आणि खास वस्तू: ५०० cc पेक्षा जास्त मोटारसायकल्स, मध्यम व मोठ्या कार्स, यॉट्स, हेलिकॉप्टर्स, व्यक्तिगत विमाने
काही बाबतीत, GST आता रिटेल विक्री किमतीवर लावले जाईल (उदा. पानमसाला, तंबाखू)
New update | शेतकऱ्यांना हेक्टरी 20000 रुपये जाहीर; कोणते शेतकरी पात्र? यादी चेक करा
सारांश – तुमच्या बाबतीत काय झालं?
प्रकार उदाहरणे GST स्लॅब
स्वस्त (होम) रूग्णालयातील उपचार, रोटी, स्नॅक्स, पर्सनल केअर, बीमा 0% / 5%
स्वस्त (ड्युरेबल) एसी, टीव्ही, डिशवॉशर, लहान वाहनं, सिमेंट 18%
महाग (लक्झरी/सिन) पानमसाला, महाग कार्स, यॉट्स, carbonated drinks 40%
Ladaki Mobile Scheme | गणपतीत लाडक्या बहिणींना सरकारकडून मोबाइल वाटप सुरू!
या GST रीडिझाइनमुळे सर्वसामान्यांना—विशेषतः मध्यमवर्गीयांना—उत्कृष्ट आर्थिक सवलत होणार आहे. Daily-use वस्तूंवरचा GST कमी झाला आहे, त्यामुळे घरगुती खर्च हलका होईल. त्याचवेळी, लक्झरी आणि व्यसनजन्य वस्तूंना अधिक कर भरावा लागतो – ज्यामुळे सरकारवर (आणि राष्ट्रजास्ती) खर्चाचा ताळमेळ साधणार आहे.
या बदलांविषयी तुला आणखी कुठली माहिती हवी असल्यास —उदा. एखाद्या विशिष्ट वस्तूचा GST दर, किंवा विविध विभागांवर (जसे वाहने, सूतीपदार्थ, ई.) कसा परिणाम झाला — तर मी तुम्हाला त्वरित सांगू शकतो.