खरेदी‑विक्री करताना किंवा रजिस्ट्रेशन करताना खालील महत्त्वाच्या बदलत्या नियमांचे (२०२५ पर्यंत लागू झालेले) लक्षात घेणे गरजेचे आहे. (राज्यानुसार काही वेगळेपणा असू शकतो — त्यामुळे आपल्या त्या राज्यातील विशिष्ट कायदे व अंमलबजावणी तपासणेही आवश्यक आहे.)
Rules for buying | जमीन खरेदी-विक्रीचे नियम बदलले, रजिस्ट्री करताना हे नियम लक्षात घ्या
✅ महत्त्वाची नियमबदल
1. डिजिटल नोंदणी व ऑनलाईन प्रक्रिया
‑ आता खरेदी‑विक्री व रजिस्ट्रेशन प्रक्रिया अधिकाधिक ऑनलाईन/डिजिटल स्वरूपात होण्याचे ठरले आहे.
‑ कागदांची प्रत, अर्ज, फी देणे हे ऑनलाईन पद्धतीने केले जाऊ शकते.
‑ काही ठिकाणी ज्या जमिन्या डिजिटल सर्व्हे अंतर्गत आल्या आहेत, त्या ठिकाणी त्या सर्व्हेची पडताळणी करणे आवश्यक झाले आहे.
National Holidays 2025 | 3 दिवसांची राष्ट्रीय सुट्टी जाहीर! बँका, शाळा आणि कॉलेज सर्व बंद
2. आधार कार्ड व बायोमेट्रिक खात्री अनिवार्य
‑ खरेदीदार व विक्रेत्यांचा ओळख तपासणे, आधार लिंक करणे किंवा बायोमेट्रिक पडताळणी करणे अपेक्षित आहे.
‑ अशा प्रकारे, नकली नोंदी किंवा बेनामी व्यवहार कमी करण्याचा उद्देश आहे.
3. भूमितीय नकाशे, स्केच व भू‑खणMapping (GIS) आवश्यक तेथे
‑ काही राज्यांत “भूमितीय नकाशा / GPS स्केच” हे शेती जमिनींच्या व्यवहारासाठी अनिवार्य झाले आहेत. उदाहरणार्थ, Telangana मध्ये.
‑ Kerala मध्ये डिजिटल स्केच व ‘थांडापेर’/युनिक टायटल संदर्भातील अटी लागू करण्यात आल्या आहेत.
4. पूर्ववत किंवा विवादित जमिनींची व्यवहारात मर्यादा
‑ ज्या जमिनीवर नोंदी, सर्वे, हक्क स्पष्ट नाहीत किंवा त्यावर विवाद आहे, त्या व्यवहारासाठी नोंदणी केली जाऊ शकत नाही किंवा नोंदणी रद्द केली जाऊ शकते.
‑ रजिस्ट्री अधिकारी ही पूर्व तपासणी करू शकतील असे प्रस्तावित आहे.
5. इ‑स्टॅम्प व रोख व्यवहारांवर मर्यादा
‑ पारंपारिक कागदी स्टॅम्पच्या जागी इलेक्ट्रॉनिक स्टॅम्पिंग (e‑stamp) किंवा डिजिटल फी पद्धती वाढली आहे.
‑ रोख व्यवहार व छुपे पैसे घेणे किंवा देणे यावर तपास व नियंत्रण वाढले आहे.
📝 आपण खरेदी किंवा विक्री करताना हे लक्षात घ्या
विक्रेत्याच्या नावावर जमिनीची नोंद सुस्पष्ट आहे का: सर्वे नकाशे, भूखोरे (खता), हक्क व भरलेले कर सरळ आहेत का.
E Shram Card Pension Yojana | ई-श्रम कार्डावर 3000 रुपयांची पेन्शन मिळणे सुरू
जमिनीचा सर्वे किंवा नकाशा डेटाबेसमध्ये उपलब्ध आहे का हे तपासा.
आधार व ओळख पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे का हा लक्षात घ्या.
जमिनीवर कोणतेही बंध, बंदी, विवाद आहेत का हे शोधा — कोर्टीन गोष्टी, झटपट रजिस्ट्री झालेले नाहीत का, इत्यादी.
रजिस्ट्रेशन करताना सर्व दस्तऐवज ऑनलाईन अपलोड करता येतात का, शुल्क कसे भरायचे हे समजून घ्या.
National Holidays 2025 | 3 दिवसांची राष्ट्रीय सुट्टी जाहीर! बँका, शाळा आणि कॉलेज सर्व बंद
आपल्या राज्यातील रजिस्ट्री कार्यालयाने किंवा महसूल विभागाने दिलेल्या यथोचित नियम व प्रक्रियांची माहिती घ्या — कारण राज्यानिहाय बदल संभवतात.