“पिक विमा भरलेल्या शेतकऱ्यांना हेक्टरी 18,900 रुपये” असा दावा अनेक ठिकाणी पाहायला मिळतो आहे, पण कट्टर पुष्टीकरण कमी आहे. खाली मी सध्याचा काय माहित आहे (फायदे, अडचणी, खरे काय म्हणतात) समजावून सांगतो:
“हेक्टर 18,900 रुपये” – काय घडत आहे?
1. ही रक्कम कायमची नाही
PM Kisan 21st Installment | शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात 2000 हजार रुपये जमा जिल्ह्यानुसार याद्या पहा
अनेक स्रोत (जसे कि Parashnath College) म्हणतात की “₹ 18,900 ही नुकसानभरपाईची कमाल मर्यादा (sum insured) असू शकते” परंतु सर्व शेतकऱ्यांना याच रक्कम मिळणार नाही.
या रक्कमेवर हे अनेक घटक अवलंबून आहेत: पिकाचा प्रकार, तुमचा जिल्हा, हंगाम, आणि “उंबरठा उत्पन्न” (threshold yield) इ.
8th Pay Commission | सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी खुशखबर: 8 वा वेतन आयोग कधी लागू होणार? पगारात किती वाढ
2. PMFBY (प्रधानमंत्री फसल विमा योजना)
या योजनेमध्ये “Sum Insured / कव्हरज मर्यादा” ही प्रति हेक्टरी ठरवायला “Scale of Finance” वापरली जाते.
ऑपरेशनल मार्गदर्शकांनुसार, Sum Insured हे “Scale of Finance × पिकाचे क्षेत्र” हे असेल.
PM Kisan 21st Installment | शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात 2000 हजार रुपये जमा जिल्ह्यानुसार याद्या पहा
PMFBY ची अधिकृत “FAQ” मध्ये देखील हे आहे की coverage limit हे वेगवेगळे असू शकते.
3. एका रुपयात पिक विमा योजना (महाराष्ट्र संदर्भात)
काही बातम्यांमध्ये सांगितले आहे की महाराष्ट्रात “एक रुपयात पिक विमा” आहे — म्हणजे शेतकऱ्याला फक्त ₹ 1 प्रीमियम द्यावा लागतो आणि राज्य + केंद्र बाकीचा हिस्सा भरतात.
8th Pay Commission | सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी खुशखबर: 8 वा वेतन आयोग कधी लागू होणार? पगारात किती वाढ
पण हे “₹ 18,900 नुकसानभरपाईची हमी” नाहीये — काही ठिकाणी ही केवळ “संभाव्य कमाल मर्यादा” म्हणून भरपाई दिली जाऊ शकते, पण “प्रत्येक शेतकरी / प्रत्येक हेक्टरला नक्की ही रक्कम मिळेल” असा दावा पूर्णपणे समर्थित नाही.
4. तक्रारी देखील आहेत
काही बातम्यांमध्ये असेही म्हटले आहे की काही शेतकऱ्यांना खूप कमी रक्कम (जसे की ₹ 3, ₹ 5 इ.) देखील मिळाले आहे, जे मोठ्या प्रमाणात तक्रारीचे कारण आहे.
हे दाखवते की “नुकसानाच्या पंचनाम्यावरून भरपाई” ही कधी कधी प्रत्यक्षात अपेक्षित रक्कमेइतकी येत नाही.
माझा निष्कर्ष
“पिक विमा … हेक्टरी ₹ 18,900” हे एक कदाचित “कमाल मर्यादा” आहे, पण प्रत्येक शेतकऱ्याला ही रक्कम मिळेल असे नाही.
हे पूर्णपणे PMFBY किंवा दुसर्या योजनेच्या “Sum Insured” (विमा संरक्षित रक्कम) च्या आधारावर आहे.
वास्तविक भरपाई (claim) तुमच्या नुकसानाच्या टक्केवारीवर, पिकावर, तुमच्या भागावर आणि इतर अनेक घटकांवर अवलंबून असते.