तुकडेबंदी कायद्यातील गुंठेवारी सुधारणा: मुख्य मुद्दे
1. व्यवहार करण्याची मर्यादा आणि मुदतवाढ
आधी प्रमाणभूत क्षेत्रापेक्षा कमी जागेचे हस्तांतरण तुकडेबंदी कायद्यांतर्गत बंदी असायची.
या व्यवस्थेत सुधारणा करण्यात आली, ज्याअंतर्गत एक ते पाच गुंठे क्षेत्राच्या तुकड्यांचे व्यवहार आता आता करता येऊ शकतात .
याची अधिकृत अधिसूचना 14 मार्च 2024 रोजी राजपत्रात प्रसिद्ध झाली आहे .
2. शुल्कातील कपात
पूर्वी, 1965–2017 मध्येमध्ये झालेले तुकडेबंदी कायद्यातील व्यवहार न्याय्य ठरत नसतील तर बाजारमूल्याच्या 25% शुल्क शासनाला भरावी लागायची, जी सामान्य नागरिकांसाठी फारच जास्त होती .
आता ही रक्कम कमी करून केवळ 5% शुल्क भरून तुकड्याचे व्यवहार नियमित करता येतात .
3. परवानगी व प्रमाणपत्र
या व्यवहारांसाठी महापालिका / नगरपालिका / प्रांताधिकारी यांच्याकडून तुकडेबंदी नियमित झाल्याचे प्रमाणपत्र (certifying regularization) आवश्यक आहे .
एकदा हे प्रमाणपत्र मिळाले की, तुम्ही 1 ते 5 गुंठे पर्यंत जमीन खरेदी‑विक्री करू शकता.
4. फक्त तीन कारणांसाठी वैध व्यवहार
या तुकड्यावर व्यवहार करण्यास परवानगी खालील तीन निश्चित कारणांसाठीच दिली जाते:
1. विहीर खोदण्यासाठी
2. शेतरस्ते (किंवा कृषि रस्ता) तयार करण्यासाठी
3. रहिवासी क्षेत्रात घर बांधण्यासाठी .
5. विधिक / सरकारचे पाऊल
15 ऑक्टोबर 2024 रोजी ही सुधारणा अध्यादेशाद्वारे लागू झाली आणि त्यानंतर विधेयक म्हणून विधानपरिषद व विधानसभेत मंजूर झाले .
महसूल विभागाने उमाकांत दांगट यांच्या समितीच्या शिफारशीही या प्रक्रियेत समाविष्ट केल्या आहेत .
सरळ पद्धतीने प्रक्रिया
पायरी काय करावे
1. जमिनीचा सातबारा / 7/12 उतारा तपासा. जमीन किती गुंठे आहे ते जाणून घ्या.
2. प्रांताधिकारी कार्यालय किंवा महसूल कार्यालयास अर्ज करणे – नमुना 12 व प्रमाणपत्रासाठी.
3. पूर्व व्यवहारावरून 5% शुल्क भरणे. हे बाजारमूल्याच्या पाच टक्के असेल.
4. प्रमाणपत्र मिळाल्यावर, नोंदणी करून व्यवहार (खरेदी‑विक्री) पूर्ण करणे – केवळ विहीर, निवासस्थान किंवा शेतरस्त्यासाठी.
5. व्यवहाराची नोंद सातबारा मध्ये योग्य प्रकारे झाले आहे का ते सुनिश्चित करणे.
निष्कर्ष
होय, महाराष्ट्रात आता एक ते पाच गुंठ्यांच्या तुकड्यांमध्ये जमीन खरेदी-विक्री करणे शक्य झाले आहे, पण यासाठी:
फक्त 5% शुल्क आणि
प्रमाणपत्र व
Crop insurance list | या जिल्ह्यातील हेक्टरी पिक विमा बँक खात्यात पडण्यास सुरुवात यादीत नाव पहा
वेळापत्रक सुधारित करणे आवश्यक आहे. तसेच, व्यवहार फक्त विशिष्ट कारणांसाठीच करता येऊ शकतो.