खरं तर जुन्या पेन्शन योजनेत (Old Pension Scheme – OPS) मोठा बदल झालेल्याची बातमी नाही. तथापि, युनिफाइड पेन्शन योजना (Unified Pension Scheme – UPS) अंतर्गत, सर्वाधिक ५०% पेन्शन देण्याची हमी देण्यात आली आहे — ही व्यवस्था जुनी OPS प्रमाणेच वाटते व तीच चर्चा आहे.
महत्वाची माहिती: युनिफाइड पेन्शन योजना (UPS)
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ऑगस्ट २४, २०२४ रोजी UPSला मंजुरी दिली, त्याची अंमलबजावणी १ एप्रिल २०२५ पासून होणार आहे .
UPS अंतर्गत, अंतिम १२ महिन्यांच्या सरासरी मूळ वेतनाच्या ५०% पेन्शन मिळते, २५ वर्षे सेवा पूर्ण केल्यास .
कमी सेवा असल्यास, पेन्शन प्रमाणात कमी होणार (किमान 10 वर्ष सेवा पूर्ण असावी) .
कौतुकाची बाजू (family pension) – मृत्यू झाल्यास कुटुंबाला पेन्शनच्या ६०% पेन्शन मिळणार .
किमान पेन्शन ₹10,000 – १० वर्षे सेवा पूर्ण करण्यासाठी योग्य .
महागाई भत्त्याच्या (DA) समायोजनाची सुविधा (inflation indexation) दिली जाईल .
एकरकमी रक्कम – निवृत्तीच्या वेळी, प्रत्येक सहा महिन्यांच्या सेवेनुसार पगार + DA चा 10% एकरकमी दिला जाईल, ही रक्कम ग्रॅच्युटीपेक्षा वेगळी आहे .
सरकारची योगदान वाढले – सरकारचे योगदान आता 14% वरून 18.5% करण्यात आले आहे; कर्मचारी योगदान 10% (पगार + DA) याप्रमाणेच राहणार .
नवी माहिती – UPS अंतर्गत अतिरिक्त फायदे
२ महिनेपूर्वी केंद्रीय राज्य मंत्री जितेंद्र सिंह यांनी स्पष्ट केले की, UPS अंतर्गत विश्रांती लाभ आणि मृत्यूवेळी ग्रॅच्युटीच्या सुविधा देखील पुरविल्या जातील, ज्यामुळे UPS कर्मचाऱ्यांना OPS प्रमाणेच सुरक्षा मिळेल .
तुलनात्मक सारांश
योजना Peशन प्रकार सेवा कालावधी कुटुंब पेन्शन किमान पेन्शन एकरकमी रक्कम सरकार योगदान
OPS (जुनी) अंतिम पगाराच्या ५०% (DB) कठोर नाही DA सह सेलिब्रेट नाही नाही पूर्ण सरकारद्वारे
UPS (नवी) सरासरी पगाराच्या ५०% (DB-styled) २५ वर्ष (किमान १० वर्ष) ६०% ₹10,000 १०% (पगार+DA)/6 महिने 18.5% (आत्तापेक्षा वाढलेले)
निष्कर्ष
जुन्या OPS मध्ये मूळ पगाराच्या ५०% पेन्शन मिळत असे; आता UPS अंतर्गत देखील अशाच फायदे देण्यात येत आहेत — ५०% पेन्शन, कुटुंबाला ६०% पेन्शन, किमान ₹10,000, महागाई समायोजन, एकरकमी रक्कम, आणि वाढलेले सरकारचे योगदान. UPS हा त्याच OPS च्या स्वरूपाकडे परत जाण्याचा एक ठोस प्रयत्न असाच दिसतो, परंतु तो funded, सर्वांगीण, आणि नियमित राखीव व्यवस्थेपेक्षा अधिक वित्तीयदृष्ट्या सक्षम आहे.
जर तुम्हाला UPS चे अन्य पैलू, पात्रता, निवड प्रक्रियेबद्दल माहिती हवी असेल, तर नक्की विचारा.