🔥 1) डिजिटल फसवणूक 피해 झाले तर मुआवजा
RBI ने छोट्या डिजिटल-भुगतानांचे फसवणूक प्रकरणे रोखण्यासाठी नवीन ग्राहक-सुरक्षा धोरण जाहीर केले आहे.
➡️ यामध्ये ग्राहकांना
• ₹25,000 पर्यंत एकदा एकून नुकसानाची भरपाई किंवा
• 85% नुकसानाची भरपाई मिळेल (जोही कमी असेल).
हे उपाय डिजिटल व्यवहारांमध्ये वाढत्या धोख्याशी मुकाबला करण्यासाठी आहेत.
🛡️ 2) बँकांकडून ग्राहकांची “गलत विक्री” रोखण्याचे नियम
RBI ने बँका/वित्तीय संस्थांना नियम दिले आहेत की ते ग्राहकांना फक्त त्यांची गरज आणि क्षमतेनुसारच उत्पादन विकतील — अनावश्यक वस्तु/सेवा जबरदस्तीने (mis-selling) विकली जाऊ शकत नाही.
➤ लोन रिकव्हरी एजंट आता उपभोक्त्याला त्रास देऊ शकणार नाहीत.
➤ धोखाधडीच्या परिस्थितीत ग्राहकांची जबाबदारीही मर्यादित राहील.
💰 3) BSBD (Basic Savings Bank Deposit) खात्यांसाठी सुधारित नियम
RBI ने BSBD खात्यांसाठी नवीन customer-friendly नियम लागू करण्याचे आदेश दिले आहेत, जे 1 एप्रिल 2026 पासून लागू होतील:
✔️ Zero balance खात्यांसाठी विस्तृत मोफत सुविधांचा समावेश
✔️ लपवलेले खर्च/चार्जेसवर निर्बंध
✔️ डिजिटल सुविधांची प्रवेश सोपी व विनामूल्य ठेवणे हे उद्दिष्ट आहे.
📌 इतर महत्वाचे बँकिंग ड्राफ्ट / नियमन (2026 पर्यंत रिव्ह्यू/अंमलबजावणी)
📍 RBI ने अर्थव्यवस्था व बँकिंग धोरणांमध्ये बदल केले आहेत परंतु ते थोडे तंत्र-वापरावर/आर्थिक धोरणावर केंद्रित आहेत:
• MPC बैठकीत RBI ने आर्थिक वाढ सुनिश्चित ठेवली, वाढ आणि महागाई नियंत्रित राहिली.
📌 खातेदारांनी काय करणे गरजेचे?
✔️ डिजिटल व्यवहारांबद्दल सतर्क रहा — OTP/आधार सुरक्षित ठेवा.
✔️ कोणतीही फसवणूक असल्यास लगेच बँक/पोलिसात तक्रार करा.
✔️ बँकच्या नवीन ग्राहक-सुरक्षा नियमांचे फायदे घेण्यासाठी बँकेकडून अपडेट्स वाचून घेणे (मोफत सेवांचे फायदे, युजर-सेफ्टी मार्गदर्शिका).