खाली भारतातील (विशेषतः राज्यांच्या) प्रमुख शेतकरी कर्जमाफी योजनांची यादी आहे, ज्यामुळे ₹3 लाखापर्यंत कर्जमाफीसाठी योजना उपलब्ध आहेत:
प्रमुख राज्य-स्तरीय कर्जमाफी योजना
1. तेलंगाना
योजना: शेतकऱ्यांचे कर्ज ते ₹2 लाखापर्यंत माफ.
खर्च: अंदाजे ₹31,000 कोटी.
लाभार्थी: सुमारे 40 लाख शेतकरी.
तपशील: हे “एक आहेतल्या कर्जमाफीनं” एक महत्त्वाचं पाऊल आहे.
2. तेलंगाना — मार्गानुसार दुसऱ्या टप्प्यात
पहिला टप्पा: ₹1 लाखापर्यंत कर्जमाफी; सुमारे 11 लाख शेतकऱ्यांना लाभ.
खर्च: अंदाजे ₹6,098 कोटी.
दुसरा टप्पा (12 दिवसांत): आणखी ₹6,198 कोटी ₹1 लाख कर्ज असणाऱ्या 6.40 लाख शेतकऱ्यांना.
3. मध्यप्रदेश (मुख्यमंत्री कृषक व्याज माफी योजना 2023)
योजना: ₹2 लाखापर्यंत मुख्य+व्याजयुक्त कर्जांची व्याजमाफी.
लाभार्थी: 11.19 लाख शेतकरी, ज्यांना जवळपास ₹2,123 कोटी व्याजाचे कर्ज माफ केले जाणार आहे.
केंद्रीय स्तरावरील धोरण (कर्जमाफीसारखी नाही पण संदर्भासाठी महत्त्वाची)
केंद्रीय कृषी कर्ज व्याज सबव्हेन्शन (Interest Subvention) योजना
पात्रता: प्रत्येक शेतकऱ्याला ₹3 लाखापर्यंत शॉर्ट‑टर्म क्रॉप लोनवर २% व्याज सबव्हेन्शन.
पुढील अतिरिक्त: “प्रॉम्प्ट पेयर” शेतकऱ्यांना आणखी ३% सवलत.
महत्त्व: ही कर्जमाफी नाही, पण व्याजावर सबव्हेन्शन देऊन शेतकऱ्यांवरचा ताण कमी करते.
सारणी: योजना तुलनात्मक रूपात
राज्य / स्तर कर्ज मर्यादा प्रकार अंदाजे खर्च लाभार्थी संख्या
तेलंगाना (₹2 लाखांपर्यंत) ₹2 लाख कर्जमाफी (एक टप्पा) ₹31,000 कोटी ~40 लाख शेतकरी
तेलंगाना (दुसरा टप्पा) ₹1 लाख कर्जमाफी (दुसरा टप्पा) ₹6,198 कोटी ~6.40 लाख शेतकरी
मध्यप्रदेश (व्याज माफी) ₹2 लाख व्याज माफी ₹2,123 कोटी 11.19 लाख शेतकरी
केंद्र — व्याज सबव्हेन्शन ₹3 लाख व्याज सबव्हेन्शन (कर्जमाफी नाही) सरकार खर्च सर्व पात्र शेतकरी
निष्कर्ष
₹3 लाखापर्यंत कर्जमाफीची कोणतीही थेट योजना अद्याप केंद्रातून उपलब्ध नाही.
मात्र तेलंगाना आणि मध्यप्रदेशमध्ये ₹2 लाखापर्यंत कर्जमाफीचे ठोस पर्याय आहेत.
केंद्राकडून ₹3 लाखाच्या कर्जापर्यंत व्याज सबव्हेन्शन मिळू शकतो; परंतु हे कर्जमाफी नाही.
जर आपण कोणत्याही विशिष्ट राज्यासाठी किंवा आपल्या राज्यात उपलब्ध योजना शोधत असाल, तर कृपया राज्याचे नाव सांगा, म्हणजे मी तुम्हाला अधिक तत्परतेने आणि अचूक माहिती देऊ शकेन.
CIBIL Score Rule, | आता कर्जासाठी इतका स्कोअर आवश्यक – आरबीआयचे ५ नवीन नियम लागू