बांधकाम कामगार पेन्शन योजना (Bandhkam Kamgar Pension Yojana) साठी महाराष्ट्र सरकारने एक महत्वाचा निर्णय १९ जून २०२५ रोजी जाहीर केला आहे. या योजनेनुसार बांधकाम कामगारांना निवृत्तीच्या वयानंतर वार्षिक ₹१२,००० पर्यंत पेन्शन मिळणार आहे—संपूर्ण तपशील खाली दिले आहेत:
योजना सारांश
अधिकृत निर्णय: महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळाने १९ जून २०२५ रोजी शासन आदेश (GR) जारी केला आहे.
उद्देश: ६० वर्षे पूर्ण झालेल्या महाराष्ट्रातील बांधकाम कामगारांना निवृत्तीनंतर वार्षिक पेन्शनचा आधार.
पात्रता निकष
1. वय: ६० वर्षे पूर्ण असले पाहिजे.
2. नोंदणी कालावधी (मंडळात सलग):
≥ 10 वर्ष: वार्षिक ₹6,000 (मासिक ₹500)
≥ 15 वर्ष: वार्षिक ₹9,000 (मासिक ₹750)
≥ 20 वर्ष किंवा अधिक: वार्षिक ₹12,000 (मासिक ₹1,000)
3. EPF / ESIC लाभार्थी नाही: जे कामगार या योजनेतून पेन्शन घेतात त्यांना EPF किंवा ESIC अंतर्गत लाभ प्राप्त नाही पाहिजे.
4. पती-पत्नी दोघेही कामगार असल्यास, दोघे स्वतंत्र पेन्शनसाठी पात्र असू शकतात, परंतु जोडीदारापैकी एकने लाभ घेतला असेल, तर दुसऱ्याला ते मिळणार नाही.
आवश्यक कागदपत्रे
आधारकार्ड (पत्ता प्रमाणपत्र)
जन्मतारखेचा पुरावा (जन्म दाखला / शाळा सोडल्याचा दाखला)
बँक पासबुकाची छायाप्रत
बांधकाम कामगार नोंदणी प्रमाणपत्र
(काही स्रोतांनुसार) अनुभव प्रमाणपत्र, पासपोर्ट फोटो, मोबाईल क्रमांक, निवास प्रमाणपत्र इ. आवश्यक आहेत.
अर्ज प्रक्रिया (ऑनलाईन व ऑफलाइन)
ऑफलाइन अर्ज
1. mahabocw.in संकेतस्थळावरून “प्रपत्र-अ” स्वरूपातील अर्ज डाउनलोड करा.
2. अर्जामध्ये तुमचे नाव, बँक तपशील, नोंदणी क्रमांक व जिल्हा लिहा, आणि सारे कागदपत्रे संलग्न करा.
3. जिल्ह्यातील कामगार सुविधा केंद्र (WFC) किंवा उपयुक्त कार्यालयात अर्ज सादर करा.
4. अधिकारी “शिफारस प्रमाणपत्र (प्रपत्र‑B)” जारी करेल. जर एकापेक्षा जास्त जिल्ह्यांमध्ये नोंदणी असेल, तर वर्षानिहाय नोंदणी प्रमाणपत्र (प्रपत्र‑C) देखील द्यावे लागेल.
5. मुख्यालयातून “पेन्शन नंबर प्रमाणपत्र (प्रपत्र‑D)” प्राप्त झाल्यानंतर तुमचा निवृत्ती दिनांक निश्चित होतो.
6. दरवर्षी नोव्हेंबरमध्ये हयातीत असल्याचा पुरावा (प्रपत्र‑E) दाखवावा लागतो.
ऑनलाईन अर्ज
mahabocw.in हे अधिकृत पोर्टल आहे. येथे लॉगिन / नोंदणी करून “Pension Scheme” विभागातून अर्ज करता येतो.
अर्जामध्ये कागदपत्रे अपलोड करावी लागतात. अर्ज सबमिट केल्यावर acknowledgement मिळतो.
मंजुरीनंतर पेन्शनची प्रक्रिया सुरू होते.
पेन्शन रक्कम & वितरण
नोंदणी कालावधी आणि पेन्शन स्लॅब:
नोंदणीत कालावधी वार्षिक पेन्शन मासिक पेन्शन
≥ 10 वर्षे ₹6,000 ₹500
≥ 15 वर्षे ₹9,000 ₹750
≥ 20 वर्षे किंवा अधिक ₹12,000 ₹1,000
पेन्शन Direct Benefit Transfer (DBT) द्वारे बँक खात्यात देण्यात येते, सामान्यतः प्रत्येक महिन्याच्या १० तारखेपर्यंत.
महत्वाची टीप
ही महत्त्वाची योजना असून, तिचा लाभ घेण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळ (mahabocw.in) किंवा स्थानिक मंडळ कार्यालयात संपर्क करून तपासणी करणे उत्तम.
कृपया तुमच्या परिचित बांधकाम कामगारांपर्यंत ही माहिती पोहचवा — सरकारने व्यावहारिक आर्थिक आधार पुरवून त्यांच्या वृद्धापकाळातील सुरक्षेला महत्त्व दिलं आहे. अधिक मदत हवी असल्यास नक्की विचारा!