land Registration rule | 1-2 गुंठ्यांची खरेदी-विक्री करण्यासाठी नवीन नियम जाहीर 

 नुकतेच महाराष्ट्रात 1-2 गुंठ्यांच्या (बहुत लहान भूखंड) जमीन खरेदी-विक्री (plot sale/purchase) साठी काही महत्वाचे नवे नियम लागू झाले आहेत. खाली त्यांचा सारांश दिला आहे 👇

Aaditi tatkare ladaki bahin yojana | लाडकी बहीण योजनेचे यांच्या बँक खात्यात जमा होणार नाहीत पैसे यादी जाहीर

✅ काय बदलले आहेत — नवीन नियम काय आहेत

 

राज्य सरकारने Maharashtra Prevention of Fragmentation and Consolidation of Holdings Act, 1947 (तुकडेबंदी / Fragmentation Act) मधील निर्बंध रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. 

 

या बदलांनुसार, पूर्वी अवैध समजल्या जाणाऱ्या १ गुंठयापर्यंत (approx. 1089 sq ft) असलेल्या भूखंडांना कायदेशीर ओळख देण्यात येणार आहे — म्हणजे असे भूखंड जर 1 जानेवारी 2025 पर्यंत विभाजन झाले असतील, तर ते नोंदणीसाठी (registered) मान्य होतील. 

 

राज्यातील अंदाजे 50 लाखांहून अधिक कुटुंबांना या बदलाचा फायदा होईल असा सरकारचा अंदाज आहे. 

Aaditi tatkare ladaki bahin yojana | लाडकी बहीण योजनेचे यांच्या बँक खात्यात जमा होणार नाहीत पैसे यादी जाहीर

नव्या नियमांनुसार, 2 गुंठ्यापर्यंतचे (किंवा 1-2 गुंठ्यांचे) प्लॉट्स उपलब्ध असतील; पण त्यासाठी काही अट — जमीन “NA” (non-agricultural) असणे गरजेचे असेल किंवा “layout / plot sanction” असलेली जमीन असणे आवश्यक आहे. 

 

 

📝 कोणासाठी हे महत्त्वाचे आहे

Retirement Age Update | सरकारचा मोठा निर्णय; सेवानिवृत्तीचे वय 2 वर्षांनी वाढवण्यास मंजुरी 

ज्यांनी काही वर्षांपूर्वी 1-2 गुंठ्यांचे छोटे प्लॉट खरेदी केले होते, परंतु नोंदणी (registry) न करता ते थांबले होते — त्यांच्यासाठी हा निर्णय मोठा दिलासा आहे. 

 

छोटे प्लॉट घेणारे — शहर/उपनगरातील रहिवासी जे घर बांधायचे आहेत किंवा आपल्या प्लॉटावर काही बांधकाम करतायेत — त्यांनी आता कायदेशीर मालकी मिळवणे सोपे होईल.

 

त्यामुळे जमीन व्यवहार तर सोपे होतीलच, पण बँक कर्ज, घर बांधकाम परवानगी, भविष्याच्या विक्री-हस्तांतरणाचा व्यवहारदेखील अधिक सुलभ होतील. 

 

 

⚠️ तरी लक्षात ठेवण्यासारखी अटी आणि मर्यादा

 

हा फायदा फक्त त्या लहान भूखंडांना लागू होतो जे 1 जानेवारी 2025 पूर्वी विभाजित झाले होते. 

Aaditi tatkare ladaki bahin yojana | लाडकी बहीण योजनेचे यांच्या बँक खात्यात जमा होणार नाहीत पैसे यादी जाहीर

जमीन जर शेतजमीन (agricultural) असेल, तर नियम बदलत नाहीत — 1-2 गुंठ्यांची शेतजमीन खरेदी-विक्री पूर्वीसारखी मर्यादितच राहील. फक्त “NA / प्लॉट / layout-approved” भूखंडांसाठी (जमीन वापर NA किंवा प्लॉटसाठी योग्य असेल तर) हा बदल आहे. 

 

सरकार पुढील काही दिवसांत SOP (standard operating procedure) जारी करणार असल्याचे सांगितले आहे — म्हणजे खरेदी-विक्री, रजिस्ट्रेशन, जागा, रस्ते, प्लॉटिंग, बांधकाम वगैरे यांची अटी काय असतील, हे SOP मध्ये स्पष्ट होईल. 

 

Namo Shetkari Yojana installments | नमो शेतकरी योजनेचा उद्यापासून थेट खात्यात जमा होणार हप्ता – यादी झाली जाहीर 

📰 सध्याची स्थिती / अंमलबजावणी

 

2 डिसेंबर 2025 पासून या नवीन नियमांच्या अंतर्गत 1-2 गुंठ्यांच्या खरेदी-विक्रीसाठी नोंदणी प्रक्रिया सुरू झाल्याची माहिती समोर आली आहे. 

Land record  | काकू, जरा हळू… ‘प्यार दिनों का मेला है’, गाण्यावर काकूंनी केला नादखुळा डान्स; VIDEO पाहून कराल कौतुक

हिमार्य़ातील (महाराष्ट्रमधील) वेगवेगळ्या भागात हे नियम लागु होत आहेत; त्यामुळे छोट्या भूखंडांचे खरेदी विक्री करणाऱ्यांनी त्यांच्या नोंदणी स्थिती तपासणे उपयुक्त आहे.